We Francji odnaleziono jedną z kart Palimpsestu Archimedesa

11 marca 2026, 11:14

W Muzeum Sztuk Pięknych w Blois we Francji odnaleziono kartę z Palimpsestu Archimedesa. Palimpsest ten to jedna z najważniejszych kopii starożytnego tekstu, jakie dotrwały do naszych czasów. Wstępne analizy wykazały, że Victor Gysembergh, ekspert z Narodowego Centrum Badań Naukowych, odnalazł kartę 123. Palimpsestu. Na jednej stronie zawiera ona fragment traktatu Archimedesa „O sferze i walcu”, który częściowo przykryty jest tekstem modlitwy. Tekst Archimedesa można w dużej mierze odczytać tradycyjnymi metodami. Na drugiej stronie widzimy XX-wieczną iluminację przedstawiającą proroka Dawida w towarzystwie dwóch lwów. Iluminacja została prawdopodobnie dodana w 1942 roku przez ówczesnego właściciela, który w ten sposób chciał zwiększyć wartość księgi. Tutaj tekst starożytnego traktatu jest nieczytelny.



Neurony© Methoxyroxy

Dlaczego neurony się nie rozrywają?

19 sierpnia 2007, 08:31

Amerykańscy naukowcy z University of Utah odkryli, dlaczego neurony nie rozrywają się, kiedy poruszamy kończynami lub rozciągamy mięśnie. Po przeprowadzeniu eksperymentów na nicieniach okazało się, że jeśli brakuje białka nazywanego beta-spektryną, komórki nerwowe stają się kruche i łamliwe, co ostatecznie doprowadza do paraliżu.


Powstał słownik szympansich gestów

4 lipca 2014, 09:49

Biolodzy twierdzą, że udało im się przetłumaczyć znaczenie gestów wykorzystywanych w komunikacji dzikich szympansów. Jak opowiadają autorzy artykułu z Current Biology, szympansy przekazują 19 informacji za pomocą 66 gestów.


Marsjański śmigłowiec Ingenuity przetrwał pierwszą samodzielną noc na Czerwonej Planecie

6 kwietnia 2021, 15:21

Pierwszy pojazd latający umieszczony przez ludzkość na powierzchni Marsa – śmigłowiec Ingenuity – bez szwanku przetrwał swoją pierwszą samodzielną noc na Czerwonej Planecie. Noc, pod koniec której temperatura spadła do -90 stopni Celsjusza, była poważnym testem dla pojazdu. Tak niskie temperatury mogły uszkodzić jego akumulator lub jeden z podzespołów


Niemowlęta w purpurze. Sensacyjne odkrycie w Yorku (Eboracum)

7 maja 2026, 08:13

W zbiorach York Museums Trust od lat spoczywały gipsowe odlewy ciał zmarłych z okresu rzymskiego. Nikt nie przypuszczał, że skrywają jeden z najcenniejszych materiałów starożytnego świata. Dopiero szczegółowa analiza chemiczna przeprowadzona przez archeologów z Uniwersytetu w Yorku ujawniła niezwykłą tajemnicę. Około 1700 lat temu w Yorku (Eboracum) pochowano dwoje niemowląt spowitych w tkaninę zdobioną złotą nicią i barwioną purpurą tyryjską.


© Carin Araujo

Mózg niemowlęcia także nie śpi w całości

18 września 2007, 09:18

Niedawne badania mózgu dorosłych ujawniły 10 obszarów, które pozostają aktywne (czuwają) podczas snu. Zastanawiano się, czy podobne zjawisko można zaobserwować w mózgu odpoczywających niemowląt.


Występuje u połowy, a nikt go nie dostrzegał

24 lipca 2014, 12:26

Biolodzy z San Diego State University odkryli wirusa crAssphage, który występuje w przewodzie pokarmowym ponad połowy światowej populacji i może odgrywać istotną rolę w otyłości czy cukrzycy.


Emisja gazów cieplarnianych prowadzi do kurczenia się stratosfery

18 maja 2021, 12:56

Emisja gazów cieplarnianych prowadzi do kurczenia się stratosfery, informują naukowcy. Stratosfera rozciąga się na wysokości 20–60 kilometrów, ponad troposferą. Wcześniejsze badania wykazały rozszerzanie się troposfery, co wskazywało na możliwość kurczenia się stratosfery. Teraz potwierdzono istnienie takiego zjawiska oraz zbadano, jak bardzo stratosfera się skurczyła.


Katastrofa powaliła drzewa na powierzchni 2000 kilometrów kwadratowych.Zdjęcie pochodzi z 1927 roku.

Włosi znaleźli krater meteorytu tunguskiego?

12 listopada 2007, 13:05

Trzydziestego czerwca 1908 roku na wysokości około 10 kilometrów nad Ziemią, w okolicach syberyjskiej rzeki Podkamienna Tunguska, rozległa się potężna eksplozja. Obecnie, niemal 100 lat po upadku meteorytu tunguskiego, naukowcy sądzą, że znaleźli miejsce, w którym szczątki meteorytu uderzyły w Ziemię.


Ułatwiają i utrudniają życie wirusom

27 sierpnia 2014, 09:16

To zaskakujące odkrycie daje nam wgląd nie tylko w mechanizm infekcji HIV, ale również Eboli i innych wirusów - powiedział profesor Shan-Liu z Wydziału Mikrobiologii Molekularnej i Immunologii University of Missouri. Wraz ze swoimi kolegami odkrył on, że grupa protein, które pomagają HIV dostać się do wnętrza komórki może jednocześnie blokować rozprzestrzenianie się wirusa.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk